Komory hiperbaryczne - rodzaje

Wraz ze wzrostem ciśnienia terapeutycznego oraz stężenia tlenu, rośnie ilość rozpuszczonego tlenu we krwi (dostarczonego do komórek ciała) a co za tym idzie skuteczność terapii hiperbarycznej Dlatego przy doborze sprzętu poza cechami użytkowymi (komfort) i technologicznymi (konstrukcja) oraz bezpieczeństwem należy się kierować dwoma kluczowymi parametrami: stężeniem tlenu oraz ciśnieniem pracy (operacyjnym) danej komory.

Podstawy fizyczne

Z fizjologii, fizyki gazów oraz badań doświadczalnych wynika, że ilość rozpuszczonego tlenu we krwi jest proporcjonalna do ciśnienia parcjalnego tlenu, które zależy od stężenia ( % ) tlenu oraz ciśnienia panującego w komorze - im mamy wyższe ciśnienie w komorze i wyższe stężenie tlenu tym wyższe uzyskujemy ciśnienie parcjalne tlenu.

  • w komorach z ciśnieniem do 1,5 ATA - maksymalne ciśnienie parcjalne tlenu wynosi 1,41 ATA jest ono 7 razy wyższe niż w warunkach normobarycznych (poza komorą = 0,21 ATA) czyli tyle razy więcej tlenu jesteśmy w stanie dostarczyć do komórek ciała,
  • w komorach z ciśnieniem do 3,0 ATA - maksymalne ciśnienie parcjalne tlenu wynosi 2,97 ATA jest ono prawie 15 razy wyższe niż w warunkach normalnych, a więc jesteśmy w stanie dostarczyć prawie 15 razy więcej tlenu do komórek ciała. Dodatkowo przy ciśnieniu powyżej 2,8 ATA uzyskujemy 100% wysycenie tlenem hemoglobiny.

Literatura:

"The Oxygen Revolution, Third Edition: Hyperbaric Oxygen Therapy (HBOT)”, Paul G. Harch M.D., Virginia McCullough, „Hyperbaric Oxygen Therapy: The Ultimate Beginner's Guide to Understanding the Hyperbaric Chamber (Hyperbaric Medicine, HBOT)”, Brad Durant; „Hyperbaric Oxygen Therapy”, Richard A. Neubauer, Dpm Morton Walker; „ZARYS MEDYCYNY HIPERBARYCZNEJ”, pod redakcją prof. dr hab. n. med. Dr h. c. Aleksandra Sieronia i innych;

Komory hiperbaryczne - definicje

Komora hiperbaryczna to specjalnego przeznaczenia zbiornik ciśnieniowy umożliwiający kontrolowanie środowiska wewnątrz, w którym przebywa pacjent.

W komorach mogą być kontrolowane parametry / wielości fizyczne:

  • Ciśnienie całkowite (P)
  • % tlenu (fO2)
  • Ciśnienie parcjalne tlenu (pO2)
  • Wilgotność (rel H)
  • Temperatura (T)

Jasne jest, że sam zbiornik ciśnieniowy nie może pełnić żadnej funkcji tym bardziej terapeutycznej. Mówiąc o komorze hiperbarycznej należałby opisywać ją jako system komory hiperbarycznej składającej się z takich elementów jak:

  1. Zbiornik ciśnieniowy (komora hiperbaryczna);
  2. System sterowania parametrami komory;
  3. System wytwarzania i dystrybucji medycznego sprężonego powietrza;
  4. System zasilania w tlen medyczny (przechowywanie, sterowanie, dystrybucja);
  5. System zasilania w mieszanki oddechowe (opcjonalnie, głównie w komorach dekompresyjnych);
  6. Armatura.

A więc komora hiperbaryczny jest skomplikowanym systemem, który wymaga odpowiednio wykwalifikowanego personelu w celu zapewnienia bezpiecznej i skutecznej pracy. Każda osoba obsługująca komorę nazywana jest operatorem komory hiperbarycznej.

Ponieważ operator komory hiperbarycznej - każdego urządzenia, które generuje warunki inne niż normalne (naturalne) - odpowiedzialny jest za prawidłowe przeprowadzenie zabiegu, działanie komory hiperbarycznej oraz bezpieczeństw. Osoba taka powinna posiadać wiedzę minimum w zakresie: podstaw fizjologii, fizyki gazów, pneumatyki, mechaniki i elektroniki, podstaw teorii dekompresji oraz technologi hiperbarycznej oraz szczegółową wiedzę związaną z budową i obsługą danej komory hiperbarycznej. Nasza firma podczas dostawy komory hiperbarycznej przeprowadza specjalistyczne szkolenie, które obejmuje swoim zakresem wszystkie te zagadnienia.

Ten zakres wiedzy to minimum zapewniające skuteczność i bezpieczeństwo pracy z komora hiperbaryczną i pacjentami.  (należy zwrócić uwagę na zakres szkolenia oraz kwalifikacje i doświadczenie osoby szkolącej).

Nasze szkolenia i działania oparte są o wytyczne zawarte są m. in. w Europejskim Kodeksie Dobrej Praktyki w Terapii Tlenem Hiperbarycznym, jest to dokument, który stanowi wytyczne dla regulacji i standardów w medycynie hiperbarycznej na terenie Europy.

Komory hiperbaryczne - rodzaje

W obecnej chwili do terapii hiperbarycznej wykorzystywane są dwa rodzaje komór:
- komory jednoosobowe (monoplace)
- komory wieloosobowe (multiplace)

Komory hiperbaryczne jednoosobowe

Komory jednoosobowe składają się z cylindra oraz systemów sterowania i dostarczania gazów. W tej komorze może podczas terapii przebywać jeden pacjent zazwyczaj w pozycji leżącej. Komora zbudowana jest z przezroczystego cylindra, przez który pacjent znajduje się pod stałą obserwacją personelu medycznego oraz zmniejsza poczucie lęku (klaustrofobii) i umożliwia korzystanie z urządzeń multimedialnych takich jak oglądanie zewnętrznego ekranu telewizyjnego. Komora wypełniana (sprężana) jest powietrzem a pacjent oddycha tlenem za pomocą systemu oddechowego B.I.B.S.

 

 

Komory hiperbaryczne wieloosobowe

Komory wieloosobowe zazwyczaj zbudowane są z dwóch przedziałów – komory dekompresyjnej (wejściowej) i komory głównej. Komora dekompresyjna stanowi pomieszczenie przejściowe między środowiskiem a wnętrzem komory głównej. W komorze głównej przeprowadzana jest terapia. Zazwyczaj pacjenci siedzą na specjalnych fotelach wbudowanych w komorę i oddychają czystym tlenem za pomocą masek lub specjalnych kapturów oddechowych. W komorze wielomiejscowej jednocześnie może być poddanych terapii od 2 do nawet kilkunastu pacjentów.

Komory typu multiplace umożliwiają wjechanie chorego na wózku inwalidzkim lub noszach. Podczas terapii w tego typu komorach wraz z pacjentami może przebywać asystent medyczny. Większa powierzchnia oraz uczestnictwo personelu medycznego podczas terapii zmniejsza poczucie lęku i korzystnie wpływa na pacjentów. Możle są do wykonania precedury ratujące życie oraz wprowadzenie odpowiedniej aparatury.

 

 

Komory hiperbaryczne - wyposażenie

Komory wszystkich typów muszą być wyposażane w systemy komunikacji z pacjentami, systemy bezpieczeństwa. Dodatkowo mogą być wyposażone w systemy multimedialne takie jak telewizja czy radio o odpowiedniej konstrukcji.

Podczas terapii pacjenci mogą być podłączeni do systemów monitorujących parametry życiowe, respiratorów i pomp infuzyjnych.

 

Komory hiperbaryczne - bezpieczeństwo i wymagania

Szczegółowe informacje dotyczące wymagań stawianych urządzeniom, personelowi, protokołom badań, systemom bezpieczeństwa i prowadzonej dokumentacji zamieszczone są w „Europejskim Kodeksie Dobrej Praktyki w Terapii Tlenem Hiperbarycznym” opracowanym przez grupę roboczą „SAFETY” programu COST B14 przetłumaczoną i opublikowaną w Polsce w Krajowym Ośrodku Medycyny Hiperbarycznej, Międzywydziałowym Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni i Akademii Medycznej w Gdańsku.